Bản tin giới số 20 - Nhạy cảm giới trong ngôn ngữ báo in

Tiêu đề bản tin này không nhằm mặc định rằng chỉ có ngôn ngữ của báo in mới cần nhạy cảm giới. Với tư cách là một hệ thống tín hiệu chuyển tải các thông điệp, ngôn ngữ trong bất kỳ loại hình báo chí nào cũng đều giữ một vai trò quan trọng. Từ góc nhìn về giới, ngôn ngữ còn được coi là một trong những phương tiện hỗ trợ đắc lực cho việc phản ánh chính xác thông tin. Tuy nhiên, so với Phát thanh, Truyền hình hay báo Mạng điện tử, về một phương diện nào đó thì những thông điệp được chuyển tải qua ngôn ngữ của báo in thường có hiệu ứng tác động đối với công chúng ổn định, bền vững hơn. Chúng ta đều biết, rất có thể những phát ngôn mang định kiến sai lệch về giới trong một chương trình phát thanh hay truyền hình sẽ trở thành“lời nói gió bay” sau khi chương trình phát sóng. Trên báo mạng, những thông tin như vậy cũng có thể nhanh chóng bị đẩy ra để nhường chỗ cho những thông tin khác được cập nhật. Nhưng đối với báo in, khi ý nghĩa của câu chữ đã được hiện hữu thì nó thường được lưu giữ, trở đi trở lại, được kiểm chứng, củng cố hoặc được suy diễn trong nhận thức của người đọc. Chính vì lẽ đó mà lâu nay, bài học dân gian “bút sa gà chết” vẫn thường hay được vận vào để nhắc người làm báo viết thận trọng khi sử dụng ngôn từ.

Thời gian qua, chúng ta đã khá dày công tìm tòi, nhận diện ở mọi loại hình báo chí các kiểu “sạn giới”, trongđó có cả những“sạn giới” thuộc phạm vi ngôn ngữ. Chúng tôi ghi nhận những nỗ lực của các nhà báo, các cơ quan báo chí đã góp phần quan trọng để có được những sản phẩm truyền thông nhạy cảm giới. Nhưng đối với ngôn ngữ báo in - nơi các định kiến, khuôn mẫu tiêu cực về giới có thể tồn tại ở những dạng thức không dễ nhận ra, chúng tôi muốn cùng các nhà báo tập trung rà soát kỹ lưỡng, chuyên sâu hơn để loại bỏ những ngôn từ thiếu nhạy cảm giới gây tác hại lâu dài tới nhận thức của công chúng cũng như đời sống xã hội. Hy vọng rằng bản tin sẽ tiếp tục nhận được những ủng hộ tích cực từ phía các bạn.

Bạn có thể tải nội dung chi tiết tại đây.